Iran Economy

https://en.wikipedia.org/wiki/Petroleum_industry_in_Iran

https://tradingeconomics.com/iran/non-oil-exports

https://www.researchgate.net/figure/Oil-and-non-oil-export-ratios-to-total-export-1978-2017-Source-Central-Bank-of-Iran_fig3_350405748

 

Iran Industrial Production: Petrochemical Products data was reported at 61,155.200 Ton th in 2021. This records an increase from the previous number of 55,393.300 Ton th for 2020. Iran Industrial Production: Petrochemical Products data is updated yearly, averaging 5,564.500 Ton th from Mar 1966 to 2021, with 56 observations. The data reached an all-time high of 61,155.200 Ton th in 2021 and a record low of 55.000 Ton th in 1966.

https://www.ceicdata.com/en/iran/industrial-production/industrial-production-petrochemical-products

Iran Export Price Index: Petrochemical Products data was reported at 1,063.600 Apr2004-Mar2005=100 in Apr 2014. This records an increase from the previous number of 982.100 Apr2004-Mar2005=100 for Mar 2014. Iran Export Price Index: Petrochemical Products data is updated monthly, averaging 241.600 Apr2004-Mar2005=100 from Apr 2009 to Apr 2014, with 61 observations. The data reached an all-time high of 1,161.500 Apr2004-Mar2005=100 in Feb 2013 and a record low of 113.500 Apr2004-Mar2005=100 in Apr 2009.

https://www.ceicdata.com/en/iran/export-price-index-april-04march-05100/export-price-index-petrochemical-products

 

نفت برای پایان خام فروشی

https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-22/224657-%D8%A8%DB%8C%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D8%B7%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D8%A6

 

 

 

Annual estimates (crude oil + condensate exports from Iran to China) for 2018−2024. Source: EIA SHIP Act (via Vortexa) gives yearly averages in thousand barrels per day. U.S. Energy Information Administration

 

Russia annexed Crimea in March 2014.

 

  •  

Iran became a full member of the Shanghai Cooperation Organisation (SCO) on 4 July 2023. FDD+3china.mfa.gov.ir+3Wikipedia+3

Iran officially joined BRICS on 1 January 2024.

Nov 2024 Trump elected

  • 2025 >1.5

 

 

 

 

China→U.S. exports, total goods value by year (USD, nominal)

Source: U.S. Census “Trade in Goods with China,” annual totals (imports from China). Use this table’s “TOTAL” row for each year. (Census 2000–2025). Census.gov

 

Russia annexed Crimea in March 2014.

 

  • 2015: $483.2B. Census.gov

  • 2018: $539.7B (peak pre-trade-war dip). Census.gov

  • 2019: $451.7B. Census.gov

  • 2020: $435.5B. Census.gov

  • 2021: $506.4B. Census.gov

  • 2022: $536.8B. Census.gov

  • 2023: $427.2B (Mexico overtook China). AP News

  • 2024: $438.9B. The Wall Street Journal+1

  • Tariffs raised U.S. weighted average tariffs on Chinese exports from ~3.1% in Jan 2018 to ~19.3% by Feb 2020. The World Bank Docs+1

  • Exports from China to the U.S. declined in volume/value after the major tariffs began in 2018-2019. Some product categories saw large drops (e.g. agricultural machinery, consumer goods). China Briefing+1

  • In May 2025, China’s exports to the U.S. reportedly fell ~35% YoY. AP News

  • Here is the U.S. goods trade deficit with China by year. Units: millions of USD, nominal, not seasonally adjusted. Source is the U.S. Census “Trade in Goods with China” table. (U.S. Census Bureau 2025). Census.gov

    Year Balance
    2000 -83,833.0
    2001 -83,096.1
    2002 -103,064.9
    2003 -124,068.2
    2004 -162,254.3
    2005 -202,278.1 Census.gov
    2006 -234,101.3 Census.gov
    2007 -258,506.0 Census.gov
    2008 -268,039.8 Census.gov
    2009 -226,877.2 Census.gov
    2010 -273,041.6 Census.gov
    2011 -295,249.7 Census.gov
    2012 -315,102.5 Census.gov
    2013 -318,683.8 Census.gov
    2014 -344,817.7 Census.gov
    2015 -367,328.3 Census.gov
    2016 -346,825.2 Census.gov
    2017 -375,167.9 Census.gov
    2018 -418,232.9 Census.gov
    2019 -342,629.5 Census.gov
    2020 -307,966.5 Census.gov
    2021 -352,806.9 Census.gov
    2022 -382,281.3 Census.gov
    2023 -279,611.1 Census.gov
    2024 -295,515.2 Census.gov
    2025 YTD* -128,580.7 Census.gov

     

  • Scope is goods only. Values in USD billions, nominal. Sanction notes are event headlines, not exhaustive.

    Year U.S. exports → RU U.S. imports ← RU Goods balance Major U.S. sanctions / controls that year
    2014 11.1 23.7 −12.6 Initial Crimea-related designations (EO 13660/61/62); sectoral sanctions begin. (U.S. Treasury; Trade.gov) Bureau of Industry and Security
    2015 7.1 23.7 −16.6 Crimea program continues; SDN list growth. (Trade.gov overview) Bureau of Industry and Security
    2016 5.8 14.5 −8.7 Additional Ukraine-related designations; cyber-related measures Dec 2016. (BIS stat paper) Bureau of Industry and Security
    2017 7.0 17.0 −10.0 CAATSA enacted Aug 2017. (BIS; analyses) Bureau of Industry and Security
    2018 6.9 22.3 −15.4 RUSAL/EN+ episode; further Ukraine cyber/rights designations. (BIS; Treasury) Bureau of Industry and Security
    2019 5.8 22.3 −16.5 Ongoing CAATSA implementations. (BIS) Bureau of Industry and Security
    2020 4.9 16.9 −12.0 Additional Russia programs incl. chemical/biological use designations. (Trade.gov) Bureau of Industry and Security
    2021 6.4 29.7 −23.3 Early export-control tightenings; Nord Stream 2 measures. (Trade.gov) Bureau of Industry and Security
    2022 1.1 14.5 −13.4 Full-scale invasion → sweeping sanctions and export controls; energy, finance, tech. (Trade.gov Russia sanctions hub) Census.gov
    2023 0.60 4.65 −4.05 Expanded entity lists, metals/tech controls; enforcement focus. (USTR 2024 page, cites 2023 comps) United States Trade Representative
    2024 0.53 3.00 −2.47 Regime maintained and widened; metals and “shadow-fleet” measures feature. (USTR Russia page; AP) United States Trade Representative+1
    2025 YTD (H1) ~0.30 ~2.50 ~−2.20 Continued enforcement; further proposals on energy/shipping. (Reuters H1 2025 trade; BEA/Census FT-900 for monthly) Reuters+1

     

    =-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

    Fall 2025

    Requirements of sustainable integrated well-rounded development of the south

  • Independence or sovereignty  (national interests vs international alliances are decided within the nation considering internal and external opportunities and threats)
  • Security and continuity and stability
  • Realistic attention and sensitivity to citizen support and consent through transparency
  • Minimization of  corruption by control and culture
  • Maximize delegation of control to free media and citizens and whistleblowers
  • Planned development to make the progress insensitive to internal and external turbulence
  • Intervention of the government to save national resources and competition in market when needed,
  • Not intervention where the market is competitive and healthy to prevent monopoly in market and promote competition.
  • Controlling the capital leak to North
  • Fair distribution of resulting wealth and control on Gini coefficient
  • Continues and gradual progress in equilibrium

 

=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

بانک آینده

 

 برجام ۲۳ تیر ۱۳۹۴ (۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵) در وین اتریش بین ایران، اتحادیه اروپا و گروه ۱+۵ انجام شد

ویدئوی جدیدی از آقای روحانی منتشر شده که می‌گوید: «در سایه برجام ۸۶ میلیارد [احتمالا دلار] طراحی شده بود، که از بانک‌های خارجی اعتبار داده شود تا شرکت‌های خارجی در ایران سرمایه‌گذاری کنند… مردم؛ اینهائی که کج‌فکر هستند تا پایان کج‌فکر هستند».

طبق آیین‌نامه «تسهیلات و تعهدات کلان» بانک مرکزی، هر بانک فقط تا ۲۰٪ سرمایه خود حق دارد به یک «ذی‌نفع واحد» (مثلاً شرکت توسعه بین‌الملل ایران‌مال) تسهیلات بدهد (Masir-e Eghtesad 2022). 

سرمایه ثبت‌شده بانک آینده در سال ۱۳۹۶ حدود ۲٬۱۰۰ میلیارد تومان بوده است (همان منبع).  2100000000000/3000    700 میلیون دلار

با این عدد، سقف قانونی تسهیلات به ایران‌مال می‌شد حدود: ≈ ۴۲۰ میلیارد تومان (۲۰٪ از ۲٬۱۰۰).            140 میلیون دلار

    •  گزارش نوشته «تا سال ۱۳۹۶ (۲۰۱۷ میلادی) بانک آینده حدود ۲۲۰ تریلیون ریال (حدود ۷٫۶ میلیارد دلار) به شرکت ایران‌مال وام داده بود».       
    • 7600M/140M=54 times
      The Business of Fashio

 

یک گزارش مستقل می‌گوید ایران‌مال «بیش از ۳۱ برابر سرمایه نظارتی» بانک آینده از این بانک وام گرفته است (Tejaratnews 2022).
تجارت نیوز

در ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۷، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحدهٔ آمریکا رسماً از برجام خارج و بازگشت تحریم‌ها به صورت گذشته را اعلام کرد.

  • بانک آینده در دی‌ماه ۱۳۹۹ مالکیت ۱۰۰٪ شرکت توسعه بین‌الملل ایران‌مال را به دست گرفت.
    ویکی‌فساد+2bourse24.ir+2

  • در گزارش «اسپوتنیک ایران» در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۹۹ آمده است که بانک آینده پروژه ایران‌مال را با قیمت پایه «۸۵٬۰۰۰ میلیارد تومان معادل حدود ۳٫۴ میلیارد دلار» برای فروش گذاشته است.  بر اساس دلار 25000 تومان

 

 

۱. آغاز تخلفات (۱۳۹۴ تا ۱۳۹۶)

  • دوره ریاست: ولی‌الله سیف (شهریور ۱۳۹۲ – مرداد ۱۳۹۷)

  • رویداد: در این دوره، بانک آینده بخش عمده‌ای از تسهیلات کلان خود (بیش از ۹۰٪ منابع) را به پروژه ایران‌مال تخصیص داد.

  • منبع: گزارش تفریغ بودجه دیوان محاسبات (۱۳۹۶) اشاره می‌کند که بانک آینده از مقررات تسهیلات کلان و اشخاص مرتبط تخطی کرده است (دیوان محاسبات، گزارش تفریغ بودجه ۱۳۹۶، منتشره ۱۳۹۷).   رئیس دیوان محاسبات کشور “عادل آذر” بود.

  • وضعیت قضایی: در این مقطع، موضوع هنوز به قوه قضاییه ارجاع نشده و در سطح نظارت بانک مرکزی و دیوان محاسبات بود.

۲. تشکیل پرونده و ورود رسمی قوه قضاییه (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰)

  • دوره ریاست: عبدالناصر همتی (مرداد ۱۳۹۷ – خرداد ۱۴۰۰)

  • رویداد: در سال ۱۳۹۸ گزارش‌های رسمی سازمان بازرسی کل کشور درباره تخلفات مالی بانک آینده و ایران‌مال به قوه قضاییه ارسال شد.

  • منبع: خبرگزاری مهر (۲۰ خرداد ۱۳۹۸) گزارش داد که «پرونده بانک آینده در شورای عالی نظارت بانک مرکزی مطرح و گزارش به قوه قضاییه ارسال شده است» (Mehrnews.com/news/6480783).

  • وضعیت قضایی: دادستان کل کشور و معاونت اقتصادی قوه قضاییه ورود کردند. سخنگوی دستگاه قضا تأیید کرد که پرونده در دست بررسی است (ایسنا، تیر ۱۳۹۸).

۳. پیگیری مستقیم ریاست قوه قضاییه (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲)

  • دوره ریاست بانک مرکزی: علی صالح‌آبادی (مهر ۱۴۰۰ – آذر ۱۴۰۱)

  • رویداد: رئیس قوه قضاییه (غلامحسین محسنی‌اژه‌ای) در آذر ۱۴۰۱ اعلام کرد:

    «چهار سال است فشار می‌آورم بانک مرکزی تکلیف بانک آینده را روشن کند.»

  • منبع: خبرگزاری ایرنا، ۲۱ آذر ۱۴۰۱، تیتر: اژه‌ای: بانک مرکزی باید در قبال بانک آینده پاسخ‌گو باشد.

  • وضعیت قضایی: قوه قضاییه از بانک مرکزی خواست پرونده را برای تعیین وضعیت مالکیت ایران‌مال و مطالبات معوق بانک آینده به دادستانی ارجاع دهد.

۴. تسویه و تملک قضایی (۱۴۰۲ – ۱۴۰۳)

  • دوره ریاست بانک مرکزی: محمدرضا فرزین (از دی ۱۴۰۱ تا کنون)

  • رویداد: در سال ۱۴۰۲ اعلام شد که بانک آینده رسماً تحت «فرآیند گزیر» قرار گرفته و مجوز آن در آبان ۱۴۰۴ لغو می‌شود.

    در همین زمان، قوه قضاییه با همکاری بانک مرکزی، بررسی مالکیت و نحوه انتقال سهام ایران‌مال به بانک آینده را در چارچوب پرونده فساد بانکی آغاز کرد.

  • منبع: خبرگزاری تسنیم، ۱ آبان ۱۴۰۴، تیتر: «مجوز بانک آینده از امروز لغو شد؛ سپرده‌گذاران نگران نباشند».

  • وضعیت قضایی: پرونده در مرحله بررسی حقوقی و کیفری قرار دارد، با تمرکز بر نحوه تخصیص و مصرف بیش از ۹۵ هزار میلیارد تومان تسهیلات (تسنیم ۱۴۰۴؛ جام‌جم ۱۴۰۳).

خلاصه تطبیقی

بازه سال رئیس بانک مرکزی اقدام قوه قضاییه مرجع گزارش
۱۳۹۴–۱۳۹۶ ولی‌الله سیف هنوز ورود نکرده دیوان محاسبات (۱۳۹۷)
۱۳۹۸–۱۴۰۰ عبدالناصر همتی تشکیل پرونده در شورای نظارت و ارجاع به قوه قضاییه مهر (۱۳۹۸)
۱۴۰۰–۱۴۰۲ علی صالح‌آبادی دستور مستقیم اژه‌ای به بانک مرکزی ایرنا (۱۴۰۱)
۱۴۰۲–۱۴۰۴ محمدرضا فرزین ورود رسمی قضایی، لغو مجوز بانک آینده تسنیم (۱۴۰۴)

منابع:

  • دیوان محاسبات کشور، گزارش تفریغ بودجه ۱۳۹۶، منتشره در ۱۳۹۷.

  • خبرگزاری مهر، ۲۰ خرداد ۱۳۹۸.

  • خبرگزاری ایرنا، ۲۱ آذر ۱۴۰۱.

  • خبرگزاری تسنیم، ۱ آبان ۱۴۰۴.

  • روزنامه جام‌جم، ۱۴۰۳.

 
 

 

در زمان گزارش تفریغ بودجه سال ۱۳۹۶ که در سال ۱۳۹۷ منتشر شد،

رئیس دیوان محاسبات کشور “عادل آذر” بود.

  • دوره خدمت: از ۲۹ مرداد ۱۳۹۶ تا ۲۸ مهر ۱۳۹۹

  • نحوه انتخاب: توسط مجلس دهم، جایگزین فیاض شجاعی شد.

  • سمت رسمی: رئیس کل دیوان محاسبات کشور (با رأی نمایندگان مجلس شورای اسلامی).

در دوره‌ی او، دیوان محاسبات برای نخستین‌بار در گزارش تفریغ بودجه ۱۳۹۶ به‌صورت علنی تخلفات «بانک آینده» را در اعطای تسهیلات کلان به اشخاص وابسته، از جمله شرکت توسعه بین‌الملل ایران‌مال، درج کرد.

(منبع: وب‌سایت رسمی دیوان محاسبات کشور، dmk.ir، و خبرگزاری فارس، ۲۸ فروردین ۱۳۹۸).

 

=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-

برای کاهش فساد در سیستم بانکی ایران  چه کارهایی  باید انجام شود

برای  عادلانه شدن  سیستم بانکی ایران  چه کارهایی  باید انجام شود

برای  صنعتی شدن ایران در  سیستم بانکی ایران  چه کارهایی  باید انجام شود

برای جلوگیری از خروج سود حاصل از فعالیت های تقتصادی  از ایران چه کار هایی باید انجام شود

کدامیک از این کارها ممکن تر و موفقیت کدام محتمل تر  است

نرخ‌های تبدیل تقریباً 

  • سال ۱۳۹۵ تقریباً ۳۰۰۰۰ ریال به ازای هر دلار (≈ ۳۰٬000) Exchange Rates UK+1

  • سال ۱۳۹۶ نیز تقریباً ۳۰۰۰۰ ریال به دلار (≈ ３０٬000)

  • سال ۱۳۹۷ تقریباً ۳۳۰۰۰ ریال به دلار (≈ ۳۳٬000) Exchange Rates UK+1

  • سال ۱۳۹۸ تقریباً ۴۰٬۷۰۰ ریال به دلار (≈ ۴۰٬700) Exchange Rates

  • سال ۱۳۹۹ تقریباً ۴۲٬１００ ریال به دلار (≈ ۴۲٬100) Exchange Rates UK

  • سال ۱۴۰۳–۱۴۰۴ تقریباً ۴۲٬۰۰۰ ریال به دلار (≈ ۴۲٬000) Free Currency Rates+1

تبدیل مبالغ تقریباً

با استفاده از نرخ‌های فوق، مبالغ زیر به دلار تبدیل شده‌اند:

مبلغ ریالی سال تقریباً مربوطه نرخ ریال‎/دلار معادل دلار تقریباً
~۱۴٬۰۰۰ میلیارد ریال ۱۳۹۵ ۳۰٬۰۰۰ ≈ 466.7 میلیون دلار
~۱۸٬۰۰۰ میلیارد ریال ۱۳۹۶ ۳۰٬۰۰۰ ≈ 600 میلیون دلار
~۶۰٬۰۰۰ میلیارد ریال حدود ۱۳۹۷ ۳۳٬۰۰۰ ≈ 1.82 میلیارد دلار
~۹۵٬۰۰۰ میلیارد ریال حدود ۱۴۰۲ ۴۲٬۰۰۰ ≈ 2.26 میلیارد دلار
~۹۷٬۲۴۵ میلیارد ریال تقریباً ۱۴۰۴ ۴۲٬۰۰۰ ≈ 2.32 میلیارد دلار
~۱۰۱٬۰۰۰ میلیارد ریال حدود ۱۴۰۴ ۴۲٬۰۰۰ ≈ 2.40 میلیارد دلار

 

 

اصلاح ساختاری نظام بانکهای خصوصی

 

China secretly pays Iran for oil through hidden $8 billion funding conduit

By avoiding the international payment system, the channel has become a financial lifeline for Tehran, helping fund major projects despite U.S. efforts to choke off Iran’s oil revenue. Western estimates suggest roughly $8.4 billion in oil payments moved through the conduit last year to finance Chinese-led construction in Iran.

Iran exported about $43 billion worth of oil in 2024, with around 90% reportedly going to China, according to U.S. Energy Information Administration data and Western officials.

https://investinglive.com/commodities/china-secretly-pays-iran-for-oil-through-hidden-8-billion-funding-conduit-20251006/

 

https://www.wsj.com/politics/national-security/u-s-takes-aim-at-chinese-banks-aiding-russia-war-effort-fcf76dcc

https://www.qcintel.com/article/iran-china-crude-trade-facilitated-by-oil-for-construction-deals-wsj-50046.html#:~:text=According%20to%20some%20of%20the%20officials%20cited,a%20crucial%20tool%20in%20sidestepping%20US%20sanctions.

https://oilprice.com/Energy/Energy-General/China-and-Iran-Seal-Oil-for-Infrastructure-Deal-to-Bypass-US-Sanctions.html

 

Oil-for-Infrastructure, Oil-for Construction

Western officials estimate that roughly $8.4 billion in oil payments flowed through this network in 2024,

Western officials estimate that roughly $8.4 billion in oil payments flowed through this network in 2024, financing projects from airports and refineries to transportation networks. The model mirrors China’s oil-for-loans framework in Iraq, where Sinosure-backed lending underwrites construction in exchange for long-term oil supplies. This may explain why the Central Bank of Iran’s foreign liabilities have grown under sanctions, as Tehran may be using oil revenue as collateral to secure Chinese loans and credit lines.

The Cars-for-Metals Barter Network

Complementing the oil-for-infrastructure model, Bloomberg revealed that major Chinese automakers and metals firms — particularly Chery Automobile Co. and Tongling Nonferrous Metals Group Holdings — operate a barter system with Iran to bypass traditional banking channels.

Chinese firms export “semi-knocked-down” car kits to Iran, where local firms assemble them into finished vehicles. Instead of cash, Chinese companies accept shipments of Iranian copper and zinc, which Tongling and other intermediaries resell. Meanwhile, China’s Dongfeng, Chery, and JAC all work with Iranian car manufacturers as local partners. With China as its top customer, Iran exported $6.1 billion of industrial metals globally in 2023, including $1.6 billion of copper and $900 million of aluminum.

https://www.fdd.org/analysis/2025/10/10/china-is-supercharging-irans-sanctions-evasion-strategy/#:~:text=Western%20officials%20estimate%20that%20roughly%20$8.4%20billion,to%20secure%20Chinese%20loans%20and%20credit%20lines.

 

Loading